eski cami

Dünden bugüne pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Balıkesir, Osmanlı ve Milli Mücadele döneminde de önemli tarihi olaylara şahitlik etmiştir.

Balıkesir denince akla eski tip Rum evleri, birçok antik kent, Osmanlı camisi, kilise ve manastırlar geliyor. Kentte tarihi dokusuyla sizleri etkisi altına alacak o etkileyici gezi noktalarını derledik. Dilerseniz birlikte inceleyelim;

Camiler

1- Zağnos Paşa Camisi

Zağnos Paşa Camii

1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in vezirlerinden biri olan Zağnos Mehmet Paşa tarafından yaptırılan cami külliyesinden geriye günümüze yalnızca hamam orijinal olarak gelmiş. Diğer yapılar 1897 yılında yıkılmış ve 1908 yılında Balıkesir Mutasarrıfı Ömer Ali Bey tarafından yeniden inşa ettirilmiştir. Balıkesir’in tarihi hazinelerinden biri olarak gösterilen Zağnos Paşa Camisi, kent merkezine bağlı Mustafa Fakıh Mahallesi’nde yer almaktadır.

2- Yıldırım Cami ve Külliyesi (Eski Cami)

Yıldırım Cami Külliyesi

Osmanlı’nın en eski yapısı olarak bilinen Yıldırım Cami, 1388 yılında Osmanlı padişahı Yıldırım Beyazıt tarafından yaptırılmıştır. Oldukça büyük bir avluya sahip külliye içerisinde medrese ve imaret alanı bulunmaktadır. Osmanlı mimarisinin süslemelerini ve dikdörtgen planlı mimarisini göreceğiniz Yıldırım Cami, halk arasında ‘’Eski Cami’’ olarak da anılmaktadır. Camiyi ziyaret için Karesi Yıldırım Mahallesi’ne ulaşım sağlamanız gerekmektedir.

3- Saatli Kilise Camisi

saatli kilise cami

19. yüzyılın sonlarında Balıkesir’de yaşayan Rumlar tarafından kilise olarak inşa edilen Saatli Kilise Camisi, 1928 yılı itibariyle cami olarak ibadete açılmıştır. Camide yer alan kiliseden kalma çan kulesi ise ilerki yıllarda saat kulesine çevrilmiş. Bu sebeple de Saatli Cami olarak anılmaya başlamış. Dikdörtgen planlı cami, Ayvalık’ın İsmet Paşa Mahallesi’nde önemli bir tarihi yer olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.

4- Oruç Bey Mescidi

oruç bey mescidi

Kent merkezinde Kayabey Mahallesi’nde yer alan Oruç Bey Mescidi, 1471 yılında Osmanlı komutanlarından biri olan Oruç Bey adına inşa edilmiştir. Yıllar içerisinde pek çok onarım ve güçlendirme çalışmasından geçen mescit, maalesef ki orijinalliğini kaybetmiş durumdadır.

Kilise ve Manastırlar

5- Agia Paraskevi Manastırı (Taşlı Manastır)

Agia Paraskevi Manastır

Çamlık Koyu’nun karşısında muhteşem bir doğa içerisine kurulu Agia Paraskevi Manastırı, Ayvalık’ın ilgi gören tarihi yerlerinden biridir. Tımarhane Adası’nda yer alan manastır, Türkler tarafından ”Taşlı Manastır” olarak anıldığı için bu isimle de bilinmektedir. Tamı tamına bir asır önce inşa edildiği düşünülen manastır Dalyan Boğazı’na kadar oldukça geniş bir alanı kapsamaktadır. Manastırdan geriye harap halde taşlar kalmıştır.

6- Kirazlı Manastırı

kirazlı manastırı

Erdek ilçesinde Antik dönemde Didumus Dağı olarak bilinen dağın eteklerinde yer alan Kirazlı Manastırı, kilise ve diğer yapılardan oluşan bir kompleks. Yapıldığı dönemde bölgede yaşayan Rumların dini merkezi olarak hizmet veren manastır, 1922 yılında terk edilmiş ve doğa içerisinde kaybolacak hale gelmiştir. Manastırı uzaktan fark etmeniz etrafını saran ağaçlar sebebiyle neredeyse imkansız. Büyük bir oranda yıkılmış yapıdan günümüzde tahrip haldeki parçalar kalmıştır.

7- Ayışığı Manastırı

ayışığı manastırı

Cunda Adası’nın ünlü koyu Patriça Koyu’nda bulunan Ayışığı Manastırı, adanın en çok ziyaret edilen tarihi yapılarından biri. 1771 yılında inşa edildiği tahmin edilen manastırın inşasında sarımsak taşı kullanılmıştır. Ayışığı Manastırı’nın Athos’dan gelen Aynoroz keşişlerinin kurduğu bilinmektedir. Günümüzde Sabancı ailesi tarafından satın alınan manastır, çeşitli restore çalışmalarından geçmiş ve bugün ki halini almıştır. Ayışığı Manastırı özel mülk olmasından dolayı ziyaretler kısa tutulmaktadır.

8- Taksiyarhis Kilisesi

taksiyarhis kilisesi

Cunda Adası’nın en önemli anıtsal yapısı konumundaki Taksiyarhis Kilisesi, Rahmi Koç tarafından müzeye dönüştürülmüş bir tarihi eser. Taksiyarhis olarak adlandırılan koruyucu baş melekler Cebrail ve Mikail’e atfedilen kilise, Neo Klasik mimarisiyle etkileyici bir görünüme de sahip. Ayvalık bölgesine özgü sarımsak taşından iki çan kuleye sahip kilisenin günümüzde yalnızca bir kulesi ayakta kalabilmiş. 1976 yılında ise kilise, doğal ve tarihi sit alanı ilan edilmiş, kültür varlıkları listesine dahil edilmiş.

Giriş Ücreti:  Yetişkin: 5₺ , Öğrenci: 2₺

Ziyaret Saatleri: Pazartesi günleri hariç Kış Dönemi: 10:00-17:00, Yaz Dönemi: 10:00-19:00 saatleri arasında ziyaret edilmektedir.

9- Agios Yannis Kilisesi

agios yannis kilisesi

Balıkesir’in 3 adet gün batımı seyir alanı var. Bunlardan biri Ayvalık’ta yer alan Şeytan Sofrası, ikincisi Cennet Tepesi, üçüncüsü ise Cunda Adası’nın simgesi haline gelmiş Aşıklar Tepesi… Tepede muazzam gün batımı seyrinin yanı sıra mutlaka ziyaret etmeniz gereken tarihi bir yapı da bulunuyor. Oldukça eski tarihlerde Edremitli iki keşişin bu tepeyi keşiflerinin ardından Aziz Yahya’ya adadıkları Agios Yannis Kilisesi…

Tam olarak yapım tarihi bilinmeyen kilise, 1944 yılında meydana gelen depremde oldukça büyük hasarlar görmüş ve harap halde birkaç yıl varlığını korumuştur. Rahmi M.Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından koruma altına alınan kilise o tarih itibariyle 1. derecede arkeolojik sit alanı ilan edilmiş. 1997 yılı itibariyle ise Rahmi Koç Müzesi’ne bağlı bir müze olarak ziyaretçilerini ağırlıyor. Günümüzde kilise kitaplık olarak kullanılmaya başlanmış. Emekli Büyükelçi Necdet Kent’e ait binlerce kitabın sergilendiği kilise ‘’Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı’’ ismiyle de biliniyor.

10- Profit İliyas Kilisesi

profit ilyas kilisesi

Ayvalık’ta yer alan İlk Kurşun Tepesi’nin zirvesinde 1800’lü yıllardan kalma Profit İliyas Kilisesi, kentin köklü tarihinden izler taşıyan önemli bir tarihi yapı. 1944 yılında yaşanan büyük depremde yıkılan kilisenin yerinde günümüzde Ali Çetinkaya Rehabilitasyon Merkezi bulunmaktadır.

11- Ayazma Kilisesi

ayazma kilisesi

Ayvalık’ın en önemli tarihi yapılarından biri olan Ayazma Kilisesi, Kemal Paşa Mahallesi’nde yer alan eski binalar arasında kaybolmuş oldukça değerli bir kültürel yapımız. Adını ‘’kutsal su ‘’ anlamına gelen Ayazma’dan alan kilisenin yapım tarihinin 1890 yılı olduğu bilinmektedir. Ayvalık’ın geç dönem yapılarından biri olan kilisenin bir de hikayesi var ki oldukça ilgi çekici.

‘’ Küçük bir kız çocuğu her gece rüyasında Meryem Ana’yı görür ve Meryam Ana sürekli aynı yerde durup kilisenin olduğu topraktan fışkıran sudan içer. Küçük kız çocuğuna da bu suyu işaret eder. Rüya sürekli tekrarlanınca kent meclisi toprağı kazma kararı alır ve kazı sonrası kızın rüyası gerçekleşir. Kilisenin inşa edildiği topraktan su fışkırmaktadır. Hemen bir kilise inşa edilir ve su koruma altına alınır.’’

Böyle ilginç bir hikayeye sahip Ayazma Kilisesi’ni ziyaret etmek için Ayvalık Merkez’de yer alan Kemal Paşa Mahallesi’ne ulaşım sağlamanız gerekmektedir.

12- Aya Athanasiu Kilisesi

ata athanasiu kilisesi

Aya Athanasiu Kilisesi, Ayvalık ilçesine bağlı Sarımsaklı beldesinde yer alan Rumlar tarafından inşa edilmiş tarihi bir kilise. Günümüze kadar sapasağlam gelmeyi başaran Ayvalık’ın tek kilisesi; 3 kilise ve 3 manastır olmak üzere toplamda 6 bölümden oluşmaktadır. Şuanda bir takım restore çalışmalarından geçen kilise binasının cami olarak faaliyet gösterdiğini de belirtelim.

Antik Kentler

13- Daskyleion Antik Kenti

Daskyleion Antik Kenti

Kuş Cenneti’ne oldukça yakın bir konumda yer alan Daskyleion Antik Kenti, Ergili Köyü’nün 2 kilometre doğusunda yer almaktadır. M.Ö 7. yüzyılda Daskylos adıyla bilinen ünlü Lidya Kralı Sardis yaşadığı hanedan kavgaları sonucu buraya yerleşmiş burada kendi hükümdarlığını kurmuş.

Yıllar içerisinde antik kentte yapılan kazılar sonucu Dor’lardan, Friglere pek çok medeniyetin burada yaşam sürdüğü ortaya çıkartılmış.  Antik Kentten çıkartılan tarihi eserler ise Bandırma Müze Müdürlüğünce koruma altına alınmıştır.

14- Kyzikos Antik Kenti

Kyzikos Antik Kenti

Kapıdağ Yarımadası’nın, Erdek ve Bandırma Körfezleri arasında bataklığa oldukça yakın bir konumda yer alan Kyzikos Antik Kenti, günümüzde halk arasında ‘’Belkıs’’ ve ‘’Balkız’’ adlarıyla anılıyor. Erdek’in 12 kilometre dışında bulunan antik kentte geçmişte büyük bir medeniyetin yaşadığı ve kentte ilk ikamet edenlerin Dolion’lar olduğu yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıkartılmıştır. Diğer yandan Kyzikos ve Erdek’in Helenistik Çağ’da, Roma döneminde sanatta, mimaride ve özellikle heykel sanatında çığır açtığı keşfedilmiş.

15- Antandros Antik Kenti

antandros antik kenti

Edremit’e bağlı Altınoluk tatil beldesine 2 kilometre mesafede yer alan Antandros Antik Kenti, geçmişte önemli tarihi olaylara şahitlik etmiş bir Troas kentidir. Tarihçilere göre Antandros’un kuruluşu Truva Savaşı’ndan da eskiye dayanmakta. Antik kent üzerinde yapılan kazı çalışmaları 2007 yılı itibariyle bakanlar kurulu kararı ile devam etmekte ve her geçen yıl yeni bilgiler edinilmektedir.

Diğer

16- Palata Çeşmesi

palata çeşmesi

Erdek ilçesinin en eski tarihi eserlerinden biri olarak gösterilen Palata Çeşmesi, 1704 yılında inşa edilmiş yapıldığı dönemde ilçenin su ihtiyacını karşılamış oldukça önemli bir yapı.

17- Yazören Mağarası

Yazören Mağarası

Yazören Mağarası, uzun yıllar süren çalışmalar sonucu keşfedilmiş Balıkesir’in en zengin doğa güzelliklerinden biri. Tavan yüksekliği 25 metreyi bulan mağaranın etkileyici sarkıtları ve dikitleri görülmeye değer nitelikte. Diğer yandan mağara hakkında bilinen ilginç bir gerçek ise içerisindeki suların akış değiştirmesi.

Genellikle kış ve bahar aylarında görülen bu değişim mağaranın ziyaretçilerini her geçen gün daha da arttırıyor. Yazören Mağarası’nı ziyaret etmek isterseniz, Savaştepe’deki Yazören Köyü’ne ulaşım sağlamanız gerekiyor.

18- Alacaoluk Kalesi

alacaoluk kalesi

Gönen ilçesine 15 kilometre mesafede bulunan Alacaoluk Kalesi’ne epey zahmetli bir yol kat edildikten sonra ulaşılabiliyor. Ala Dağları’nın arasında yüksekçe bir tepede yer alan kale hakkında detaylı bilgi bulunamamakla birlikte bir kısım temel kalıntılar hala varlığını sürdürmektedir. Aynı zamanda Alacaoluk Kalesi’nin olduğu tepeden harika bir doğa manzarası da sizleri bekliyor. Ziyaret etmenizi tavsiye ederiz.

19- Balıkesir Saat Kulesi

balıkesir saat kulesi

İstanbul Galata Kulesi’nin mimarisine benzer bir şekilde silindir formda inşa edilen Balıkesir Saat Kulesi, kentin simgesi haline gelmiş tarihi bir yapıdır. 1829 yılında Girit’li Mehmet Paşa tarafından yaptırılan saat kulesi, 1897 yılında deprem sebebiyle yıkılmış 1901 yılında ise bugünkü şekliyle yeniden yapılmıştır. Orijinal yapıya ek en üst kubbe ile örtülmüş ve büyük bir çan eklenmiştir. Kuleye kent merkezinde kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

20- Deliklitaş

deliklitaş

Ayvalık’a bağlı Sarımsaklı tatil beldesinde yer alan Deliklitaş, bölgenin çok eski doğa güzelliklerinden biri. Dalyan Boğazı denen bölgede yer alan katran rengindeki büyük taşın ortasındaki delik. Dilerseniz karadan dilerseniz de Çamlık Koyu’nun sığ bölümünden tekne ile Deliklitaş’ı ziyaret edebilirsiniz.

21- Despot Evi

despot evi

Cunda Adası’nda denize sıfır bir konumda yer alan Despot Evi, ilginç hikayesiyle yerli yabancı turistleri etkileyen tarihi yapılardan biri. Despot, Rum Ortodoks din adamlarına verilen bir rütbe. Aslen Yunan olan Despot, bağışlardan kazandığı paraları da alıp doğum yeri olan Cunda’ya geri dönmüş. Bu paraların bir kısmıyla 1862 yılında bu görkemli binayı inşa ettirmiş. Ancak halk arasında Despot’un bitmek bilmeyen hazinesi dilden dile yayılınca hırsızlar hazineyi çalma isteğiyle Despot’un Evi’ne yola koyulmuş.

Despot, hazinenin yerini söylemeyince hırsızlar Despot’u öldürmüş ve evde kalan paraları da alarak buradan kaçmış. O günden beri Despot’un Evi, Osmanlı Döneminde hükümet binası olarak daha sonra çocuk yurdu ardından ise turistlerin sıklıkla fotoğraf molası verdiği tarihi bir yapı olarak kullanılmış. Günümüzde metruk bir halde bulunan eve, adadan kolaylıkla ulaşım sağlayabilirsiniz.

22- Cunda Kız Okulu

cunda kız okulu

1873 yılında inşa edilen Cunda Adası Kız Okulu, tamı tamına 50 yıl boyunca eğitim öğretim binası olarak kullanılmış tarihi bir yapı. 1998 yılında ise Ayvalık Belediyesi tarafından çeşitli restore çalışmalarından geçmiş ve kültür merkezi haline getirilmiştir. Bugünde kültür merkezi olarak kullanılan bina, Cunda‘nın tarihi mirasları arasında gösterilmektedir.

23- Zeus Altarı

zeus altları

İlyada Destanı’na konu olan Zeus Altarı, Tanrıların Truva Savaşı’nı izleyip yönettiği yer olarak geçer. Bölgede yapılan tarihi araştırmalar sonucu tepede yer alan yapının baş tanrı Zeus’a ait olduğunu tespit etmişlerdir. Büyük bir kaya kütlesinin işlenmesinden meydana gelen Zeus Altarı’na oyuk basamaklı merdivenlerden çıkılmaktadır. Günümüzde ziyaretçilerine muazzam bir manzara sunan alan, kutsal alan olma özelliğini korumaktadır.

24- Anıt Ağaç

anıtağaç

Edremit’te yer alan 850 yıllık bir miras Anıt Ağaç… Kızılkeçili köyünde yer alan bu tarihi çınar apacı, anıt ağaç ilan edildikten sonra yerli yabancı turistlerin ziyaret noktası haline gelmiş.  Balıkesir Belediyesi’nin  ‘’Balıkesir Anıt Ağaçları’’ isimli projesi sonucu koruma altına alınmış anıt ağaç, 30 metre yüksekliğe ve 860 cm çapa sahip.

25- Seyit Onbaşı Mezarı

seyit onbaşı mezarı

Çanakkale Savaşı’ndaki kahramanlıklarıyla adını tarihe altın harflerle yazdıran bir halk kahramanı olan Seyit Onbaşı’nın Mezarı, Balıkesir’in Havran ilçesinde yer alıyor. Her yıl ölüm yıl dönümünde mezarı başında toplanan halk, geçtiğimiz yıl ölümünün 79. Yılında anma programıyla anıldı.

26- Pordoselene Kulesi

pordoselene kulesi

Maden Adası’nın tepesinde yer alan Pordoselene Kulesi, 8. yüzyılda Edremit Körfezi ve Midilii Adası’nı gözlemek amaçlı inşa ettirilmiş. Yapıldığı dönemde çevrede konuşlanan düşmanları gözetlemek için yapılan kule, Kilkya korsanları tarafından yıkılmış sonra tekrar inşa edilmiştir. Günümüzde kuleden geriye bir bölüm taş kalıntısı kalmıştır.

27- Ayvalık Tarihi Evleri

ayvalık tarihi evleri

Rum ve Osmanlı mimarisinden izler göreceğiniz Ayvalık evleri, bitişik yapıdaki rengarenk evlerden oluşuyor. Özellikle de Cunda Adası’nda bulunan Rumlardan kalma yapılar günümüzde de adanın turist çekmesine katkı sağlayan özellikleri arasındadır. Ayvalık’ta dar sokakları çevreleyen renkli taş evler, küçük pencereler ve genellikle iki üç katlı yapılar olarak karşımıza çıkıyor. Bölgeye giden turistler de bu evlerin önünde fotoğraf çektirmeyi ihmal etmiyor.

Balıkesir’in tarihi yerleri listemize ek tavsiye gezi noktalarını aşağıda yer alan yorumlar butonundan bizlere iletebilirsiniz.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.