sakarya

*Sakarya Tarihi Hakkında

Sakarya‘nın tarihi yerleri, doğa güzelliklerin arasında bir inci gibi parlar… Sakarya’nın tarihi yerleri listemizde size pek çok gezi noktasından bahsettik. Bölge’de her mevsim doğa güzelliklerinin tadını çıkartabilirsiniz. Dolayısıyla kısa tatil kaçamakları için vazgeçilmez bir gezi noktası. Kentte Osmanlı mimarisinden izler taşıyan pek çok cami ve kale mevcut.

Roma Dönemi: Araştırmalar sonucunda elde edilen bilgilere göre; M.Ö. 300 ile 395 yılları  arasında Britinyalıların egemenliği altında olan İzmit bölgesi’nde yapılan Seyifler, Harmantepe, Tersiye, Paşalar, Çobankale, Mekece kaleleri ve III. Justinyanus’un Sakarya Nehri üzerine inşa ettirdiği Beşköprü oldukça sağlam olup günümüze kadar ulaşmıştır. M.Ö. 1. yüzyıl sıralarında Bitinya Krallığı üzerinde hakimiyet kuran Bizans İmparatorluğu, bölgeyi ele geçirmişlerdir.

Bizans’ın ikiye bölündüğü dönemlerde, bölge Bizans İmparatorluğu’nda kalmıştır. Ancak bu hakimiyet fazla uzun sürmemiş ve İstanbul’u fethetmek isteyen İslam Orduları tarafından geri alınmıştır. Anadolu Selçuklu Devleti İznik topraklarında kurulmuştur ancak Birinci Haçlı Seferleri sırasında Konya‘ya göçmelerinin üzerine topraklar yeniden Bizans’ın eline geçmiştir.

Osmanlı Dönemi: 13. yüzyılda Konuralp, Adapazarı Havzası’nı fethetmesinin ardından Türkistan ve Azerbaycan’dan gelenler burada köy ve kentler kurmuşlardır. Sakarya Nehri ve Sapanca Gölü‘nden çıkan Çark Suyu arasında kalan kara parçası üzerine kurulan Adapazarı’nın tarihi hakkında, 1581 yılında Akyazı Ada Kadılığı’na yazılan ve 1563 yılına ait bir belgede bahsi geçmektedir.

Cumhuriyet Dönemi; Kurtuluş Savaşı’nda Ermeni ve Rum çetelerine karşılık mücadele veren Türk milis güçleri oluşmuştur. Çerkez Ethem tarafından düşman güçler püskürtülmüş ve üç ay süren Yunan işgal süreci sonunda 21 Haziran Kurtuluş Günü ilan edilmiş, 1954 yılında da bölge il olmuştur.

Ayrıca İlginizi çekebilir

*Sakarya’nın Tarihi Yerleri

*Kaleler

1-Harmantepe Kalesi 

harmantepe kalesi

Burası Neresi? Bizans’ın sınırlarını korumak amacıyla, 12. ve 13. yüzyılda yapılmıştır. Sakarya Nehri boyunca birbirini gören karakol ve gözetleme kuleleri niteliği taşıyan savunma kalesidir. Adapazarı’nda bulunan Harmantepe Köyü’nün yakınındaki  Harmantepe Kalesi; küçük bir tepe üzerine yapılmıştır. Çevresi bataklığa dönüşmüş bu kale, yapılan kanallar sayesinde tarım alanlarına dönüşmesine olanak sağlamıştır.

Sakarya’da bulunan kaleler içinde günümüze ulaşabilen yapı; elips şeklinde olup, surları 8-10 metre arasında değişim göstermektedir. Kaleye giriş için beş adet yuvarlak kemer bulunan kalenin asıl giriş kapısı güneydedir. İçerisi ağaç ve çeşitli bitkiler yer alır ve mimari açıdan diğer var olan kaleler ile benzerlik göstermesi, Bizans Dönemi’ne ait bir yapı olduğu anlaşılmaktadır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Harmantepe, Harmantepe Cd. No:37, 54100 Adapazarı/Sakarya

2-Seyifler Kalesi

seyifler kalesi

Burası Neresi? Seyifler Köyünün güneyinde, bulunduğu dönem için stratejik bir önem taşıyan kale Çarksuyu ve Sakarya Nehri üzerindeki köprülerin güvenliğini sağlamak gayesiyle iki akarsuya yakın bir noktada konumlandırılmıştır. 80×80 metre boyutlarında ki Seyifler Kalesi’nin iki burcu günümüzde hala varlığını korumaktadır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Kemalpaşa, 54110 Ferizli/Sakarya

3-Paşalar Kalesi

paşalar kalesi

Burası Neresi? Parmukova Mahallesi’nde yer alan Paşalar Kalesi, Bizans Dönemi yapısı olup, 1314 yılında Osman Gazi  zamanında fethedilmiştir. Kalenin yapılış tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte, yağım tekniği ve kullanılan mimari parçalara bakıldığında Bizans Dönemi’ne ait olduğu anlaşılmaktadır. Günümüzde yalnızca sur duvarlarının kalıntıları kalmıştır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum54900 Pamukova/Sakarya

*Köprüler

4-Justinianus Köprüsü (Beşköprü)

beştepe köprüsü

Burası Neresi? Bir Erken Bizans Dönemi yapısı olan Beşköprü, Anadolu’nun en göz alıcı anıtsal yapısı olma özelliğini taşımaktadır. Bizans İmparatoru Justinianus tarafından inşa ettirilen yapı, M.S. 558-560 yıllarında yapılmış olup günümüze kadar sağlam bir şekilde gelmeyi başarmıştır. Yaklaşık olarak 365 metre uzunluğa sahip olup köprü, yapıldığı dönem itibariyle kullanılan mimari ve tekniğin altında yatan uzmanlığı ile muhteşem bir örnek teşkil etmektedir. Köprünün; doğu ve batı topraklarını tekrardan bir araya getirmek gibi bir amacı temsil etmektedir. Bu sebepten ötürü anıtsal bit nitelik taşımaktadır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konumBeşköprü, Justinianos Köprüsü, 54050 Serdivan/Sakarya

5-Sakarya Köprüsü

sakarya köprüsü

Burası Neresi? 1937 senesinde yapılan köprü, o dönem Bayındırlık Bakanı olan Ali Çetinkaya tarafından yaptırılmış olup, bizzat Atatürk’ün emri üzerine inşa edilmiş olduğunu söylemiştir. Bu durumun şöyle bir hikayesi vardır; Kumköy yakınlarında bulunan ahşap bir köprü olan Tavuklar Köprüsü’nden geçen Atatürk yetersiz bulmuş betondan yapılan sağlam bir köprü inşa edilme emrini verir. Bu bölgede 1970 yıllarına kadar meydana gelen su taşma felaketine karşın oldukça sağlam olduğu görülmektedir. Köyün ismi zaman içerisinde “Trabzanlar Köprüsü” ve “Güneşler Köprüsü” denmiş ancak orjinal ismi “Sakarya Köprüsü”dür.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konumBeşköprü, Justinianos Köprüsü, 54050 Serdivan/Sakarya

6-II. Bayezid Köprüsü

ikinci beyaızd köprüsü

Burası Neresi? Sakarya Nehri üzerine kurulmuş olan köprü, Fatih’in oğlu II. Bayezıd tarafından M. 1495 yılında yaptırılmıştır. Büyük kesme taşlar kullanılarak yapılan köprü,  150 metre boyu ve yüksekliği ise 1,05 metre kadardır. Köprü mimarisi, Türk süsleme sanatını yansıtmaktadır.  Bizans Dönemi’ne ait köprü kalıntıları II. Bayezıd Köprüsü’nün kuzey tarafındaki adacık içerisinde yıkılmış durumdaki köprü kalıntıları bugün de varlığını sürdürmektedir.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konumNehri, Sakarya

*Müzeler

7-Deprem Müzesi

deprem müzesi

Burası Neresi? Cumhuriyet Mahallesi’nde müze içerisinde, Adapazarı’nda meydana gelen 1967 ve 1999 yılı depremleriyle alakalı depremin öncesi ve sonrası fotoğraflar ile suni deprem oluşumu yaratan titreşimli elektronik bir stant, depremde hasar gören binaların yapım teknik aşamaları ile ilgili kullanılan inşaat malzemeleri ile sismograf ve depremle alakalı diğer hususlar sergilenmektedir.

Binanın içerisinde; fotoğraf, tablo, resim gibi malzemelerin sergilendiği sanat galerisi bulunmaktadır. Birinci derece deprem bölgesi olan ilde meydana gelen depremleri belgelemek amaçlı 2004 yılında faaliyete açılmıştır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konumCumhuriyet, 54050 Adapazarı/Sakarya

08:00-18:00

para-ikonuÜcretsiz

8-Sakarya Müzesi

sakarya müzesi

Burası Neresi? Merkezde bulunan Sakarya Müzesi’nde, Roma ve Bizans dönemine ait olan kalıntılar sergilenmektedir. Bahçesindeki, sunaklar, mezar taşları, sütun kaideleri bulunurken; sergi salonunda; yine Roma ve Bizans dönemine ait eserler sergilenmektedir. Aynı zamanda  Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi’ne ait etnografya parçaları yer almaktadır. Anadolu’nun kurulduğu topraklarda görülmeye değer epey bir tarihi kalıntı yer alıyor.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Semerciler, Sait Faik Sk. No:36, 54100 Adapazarı/Sakarya

saat ikonu08:00-17:00

9-Ali Fuat Paşa Kuvayi Milliye Müzesi

ali fuat paşa kuvayi milliye müzesi

Burası Neresi? Sakarya Nehri’nin yanında bulunan müze binasının yönetimi Özel İdare Müdürlüğü’ne verilmiştir. 1989 tarihinde açılan Ali Fuat Paşa Kuva-yı Milliye Müzesi sergi salonunda; Kuvayı Milliye döneminde görev almış şahsiyetlere ait fotoğraflar, Amasya, Erzurum ve Sivas kongre metinleri, Atatürk’ün el yazısı ile yazılmış 10.Yıl Nutku fotokopileri, Kuvayı Milliye dönemine ait kronolojik fotoğraflar ve haritaların sergisi yapılmaktadır.

Müzede 26 etnografik ve 47 arşiv vesikası olmak üzere toplam 73 adet eser yer almaktadır. Müzenin ilk katı Ali Fuat Cebesoy Müzesi olarak hizmet veriyor olup; giysiler, yatağı, madalyalar, belgeler, fotoğraflar ve muharebe krokileri gösterilmektedir.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Alifuatpaşa, 54700 Geyve/Sakarya

saat ikonu10:00-17:00 **Pazar günleri kapalı**

*Dini Yapılar

10-Rüstem Paşa Cami

rüstem paşa camisi

Burası Neresi? Kanunu Sultan Süleyman’ın sadrazamı Rüstem Paşa’dan ismini alan cami, ünlü sanat ustası, Mimar Sinan tarafından yapılmıştır. 1550-1560 yılları arasında inşa edilen cami; imaret, hamam ve kervansaraydan oluşan külliyeden oluşmaktadır. 16. yüzyıldan bu yana gelen cami, zaman içerisinde değişimlere uğramış ve ikinci kez inşa edilmiştir. Çatısı kiremit ve ahşap ile örtülü olan yapının duvarları alçaktır. 750 metrekarelik alana sahip ibadethane toplamda 1200 kişiliktir.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Rüstempaşa, İstasyon Cd. No:30, 54600 Sapanca/Sakarya

11-Rahime Sultan Cami

rahime sultan camisi

Burası Neresi? 1892 yılında Sapanca Uzunkum’da Abdülmecit’in dördüncü karısı Peruste Rahime Sultan tarafından Rahime Sultan Cami, yığma taş ve tuğla mimari tekniği kullanılarak inşa edilmiştir. 17 Ağustos depremi sırasında hasar görmüş ve minaresi yıkılmıştır, tekrardan onarımla restore edilmiştir.

İç mimarisi oylama işçiliği ile süslü cami kendine özgü yapısını koruyan ender camiler arasında yerini almaktadır. Caminin içerisindeki minber, avize ve balkonu da döneme ait orjinal parçalardır. Mimaride bulunan Osmanlı kitabeleri dönemini aydınlatan bir tarihi belgedir. Mutlaka gezip görülmesi gereken bir tarihi dokudur.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum  Uzunkum, Uzunkum Köyü İç Yolu, 54600 Sapanca/Sakarya

12-Orhan Camisi

orhan cami

Burası Neresi? Osmanlı Devleti Sultanı Orhan Bey döneminde, Orhan Camisi’nin yapıldığı noktada yaşayan Türkmenler tarafından bir köy kurulur ve bu köye Orhan Gazi adına bir cami yaptırılır.

Zaman içerisinde hasar meydana gelmesi sebebiyle, Sultan Hamid döneminde 1316-1318 yılları arasında restore edilmiştir. Orjinalinden farklı olarak hem büyük hem de değişik mimari tasarım uygulanmış, ismi ise Orhan Gazi’den Orhan Cami’ye çevrilmiştir. 1967 depreminde yıkılan minaresi Akyazılı Ali Akyüz tarafından yeniden yapılmıştır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Cumhuriyet, Dr. Kamil Sk. No:2/A, 54050 Adapazarı/Sakarya

13-Hasan Fehmi Paşa Cami

hasan fehmi paşa camisi

Burası Neresi? Yapılan işçilik bakımından Sakarya’nın en değerli olarak görülen Hasan Fehmi Paşa, 1885 yılında camiye ismini veren Osmanlı veziri tarafından yapılmıştır. Cami Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu’nca korunmakta olup, iç süslemeleri kalem işçiliği ile yapılmış ve göz dolduran cinstendir. Yakın zamanda yapılan onarım çalışması sonucu yenilenmiş olan cami ibadet açıktır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Mahmudiye Mahallesi, 54600 Sapanca/Sakarya

14-Yunuspaşa Cami

yunus paşa camisi

Burası Neresi? Taraklı’nın merkezinde yer alan cami, 1517 yılında yapılan cami, Sultan Selim’in veziri Yunus Paşa tarafından yaptırılmıştır. Minaresinin kurşun kaplı olması sebebiyle yerel halk tarafından “Kurşunlu Cami” olarak da anılmaktadır. Ana giriş kapısının üzerinde; “Selamün aleyküm bima sabertüm fenime ukbeddar. Sabrettiğinize karşılık size selam olsun!” sözü yer almaktadır. Yan ve arka bahçesinde mezarlar bulunmaktadır. Caminin içerisine yapılmış tüm hat yazıları, Taraklılı merhum hattat hafız Saim Özel tarafından yazılmıştır.

konum Ulucami, 54750 Taraklı/Sakarya

15-Ağa Cami

ağa cami

Burası Neresi? Kömürpazarı Bankalar Caddesi üzerindeki Ağa Cami sade yapıya sahip olup taş temel üzerine inşa edilen yapı kagirdir. Küçük camilerden biri olan Ağa Cami’nin minaresi sonradan eklemedir. 200 yaşındaki yapının önünde bulunan şadırvan  2001 yılında yıkılmış ve yenisi arka bahçeye yapılmıştır. Kim tarafından ne zaman yapıldığı hakkında herhangi bir bilgiye ulaşılamamış olup eskiden mezarlık olduğu bilinen yere, caminin yapıldığı bilinenler arasındadır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Cumhuriyet, 54050 Adapazarı/Sakarya

*Türbeler 

16-Karaca Ahmet Sultan Türbesi

karaca ahmet sultan türbesi

Burası Neresi? Paşalar Köyü sınırları içerisinde yer alan cami ile Karaca Ahmet Sultan Türbesi yan yana olup, türbenin Kara Halil Hayrettin Paşa’nın koruması altındaki evliya olduğu varsayılmaktadır. Karaca ismini, geyiklerle kurduğu doğaüstü ilişkiye dayandığına rivayet edilir. Bu tarz yeteneklere sahip olduğuna halk tarafından inanılmaktadır. Bunun üzerine Hayrettin Paşa’ya ait Paşalar Köyü’nün arazisini Karaca Ahmet Sultan’a vermiştir. Günümüzde türbede Karaca Ahmet Sultan, eşi ve üç çocuğunun bulunduğu beş sanduka yer almaktadır.

konum Paşalar Köyü, Pamukova-SAKARYA

17-Karıncalı Dede Türbesi

karıncalı dede türbesi

Burası Neresi? Adliye Köyü’nde ki yüksek bir tepede bulunan karıncalı Dede Türbesi’nin adı, karıncalarla insanüstü ilişkiler kuran ve onlarla konuşan bir Türkmen evliyasından aldığı sanılmaktadır. Denilen o ki; karıncaların bastığı köylüler Karınca Baba’dan yardım isterler. Bunun üzerine ermiş köye gelerek dua eder böylelikle köy karıncalardan kurtulur.

Hal böyleyken adı Karınca Baba olarak anılmaya başlanmıştır. Kendi isteği üzerine vefat ettikten sonra bu tepedeki kayalık üzerine gömülmüştür. Ziyaret eden kişiler dualarının kabul olması için ağaçlara bez parçası asıp karıncaların yemesi için pirinç bırakırlar. Ayrıca ağaçlık bölgede yer alan türbenin etrafında piknik yapılmaktadır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Ahmediye, 54580 Arifiye/Sakarya

18-Sakar Dede Söylencesi ve Türbesi

sakar baba türbesi

Burası Neresi? Denilene göre, Sakar Dede ismindeki bir ermiş Sakarya Nehri üzerindeki Beşköprü’yü kullanırken durdurulmuş ve vergi istenmiş. Ancak adamın parası olmadığı için veremeyeceğini söylemiş. Bu sebeple hem köprüden geçemeyen hem de hakaret dolu sözler işitmiş. Adam Kirazca Köyü’nü işaret ederek okumaya başlamış ve dua bitmeden nehir yatak değiştirerek farklı yönde akmaya başlamıştır.

Böylelikle köprünün sahibi lanetlenmiştir ve kara parçasının üzerinde kalmıştır. O zaman bu zamandır ki Erenler Tepesi’nin yamacındaki türbede Sakar Dede’nin yattığına inanılmaktadır. Hatta şehrin ismi, Sakar Dede diye diye, Sakar ya olarak zikredilmeye başlanınca “Sakarya”olarak kalmıştır.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

konum Bağlar, 7047. Sk. No:9, 54200 Erenler/Sakarya

19-Seyyid Karaman Baba Türbesi

seyyid karaman baba türbesi

Burası Neresi? Karaman Baba, Hacı Bektaş-ı Veli dönemi erenlerindendir. Daha çok bilinen adıyla Can Baba olarak bilinen bu ermişin ismi, bizzat Hacı Bektaş Veli tarafından kendisine verilmiştir. Rivayetlere göre; kaynayan bir kazanın içine girer, yanan bir fırına girip yanmaması ve her seferinde sapa sağlam kalması gibi olağanüstü olaylarla insanları kendisine bağlar yola getirir, Müslümanlaştırırmış.

Horasan’dan Erzincan‘a gelen Karaman Baba, bir süre burada kalıp Anadolu’nun Müslümanlaştırılması hususunda önemli rolleri üstlenmiştir. Hacı Bektaş-ı Veli tarafından verilen görevleri başarıyla tamamladıktan sonra Batı Anadolu’ya gönderilir. İstanbul‘un fethi için Sakarya’da tekfurlarla savaşırken şehit olmasının ardından halk tarafından bu bölge, Karaman Baba Tepesi ve Ormanı adını vermişler.

Hıdırellez kutlamalarına gelen insanlar tarafından yaptırılan türbenin bereketi arttırdığına inanıldığı için çocuğu olmayan kadınların ziyaret edip adak adadığı bir yer olduğu bilinmektedir.

Google Haritalar'da Aç Google Haritalar’da Aç

257Karaman, 54290 Adapazarı/Sakarya

*Hanlar 

20-Hacı Atıf Hanı

hacı atıf hanı

Burası Neresi? İpek Yolu üzerinde konumlanan Hacı Atıf Han, kervanların konakladığı bir yer olarak kullanılmaktaydı. U şeklinde inşa edilen binanın alt katı dükkan üst katları ise konaklama için ayrılmıştır. Hanın doğu tarafı yıkılmış yerine dükkan batı tarafı ise eve çevrilmiştir. Bölgedeki tek han olarak Türk gelenek ve göreneklerini tam anlamıyla yansıtan bina, günümüzde faaliyet göstermemektedir.

*Diğer

21-Vecihi Orhon Kapısı

vecihi orhon kapısı

Burası Neresi? Mimar Sinan tarafından yapıldığı bilinen kemerin yer aldığı yoldan İpek Yolu’nun geçtiği söylenmektedir. Yıllar içerisinde belirli sebeplerden dolayı zarar gören tarihi yapı, birkaç defa onarımdan geçmiştir. 1905 yılında orjinalliğini bozmadan Sapanca’da Nahiye Müdürlüğü yapan Yanyalı Vecihi Orhon tarafından onarımı yaptırılmıştır.

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.