Rize-nin-tarihi-yerleri

Yemyeşil doğası ve masmavi, hırçın, derin sularıyla meşhur olan Rize, tarihi yerler bakımından da görülmesi gereken birçok yapıya ev sahipliği yapıyor.

” Rize’nin Tarihi Yerleri ” başlıklı yazımızda, Karadeniz’in hırçın doğası ile harika bir uyum sağlamış olan tarihi yapıların her birine dair, aradığınız tüm bilgileri bulabilirsiniz.Zaman kaybetmeden, Rize’ye bir de tarihi gözle bakmanızı sağlayan bu muazzam yapıları sizler için derlediğimiz listemizde keşfetmeye ne dersiniz ?

İşte Detaylar..

# Rize’nin Tarihi Yerleri

Hazırsanız, Rize’nin tarihine doğru gerçekleştireceğimiz şahane yolculuğumuza başlıyoruz:

Kaleler

1. Rize Kalesi

Rize Kalesi

Denizden 150 metre yüksekte doğal bir tepe üzerinde kurulu olan Rize Kalesi, iç ve aşağı kale olmak üzere iki ayrı yapıdan oluşmaktadır. Aşağı kalenin 13. yüzyılda; iç kalenin ise I. Justinianus döneminde 527-565 yılları arasında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Zaman içerisinde, yoğun yerleşim nedeniyle, aşağı kaleden geriye yalnızca kuleler ve birkaç sur parçası kalmıştır. Rize’nin en bilinen tarihi mekanlarından biri olan Rize Kalesi, günümüzde turistik bir çay bahçesi/kafe olarak hizmet veriyor.

Şehir merkezinin güneybatısında yer alan Rize Kalesi, 480 metrekarelik bir alam üzerinde, düzgün kesme taş ve moloz taştan inşa edilmiş surlarla çevrili tarihi bir kaledir. Yarım daire şeklinde beş adet kuleye sahip olan Rize Kalesi’nin restorasyon çalışmaları günümüzde hala devam etmektedir. Rize’nin tarihi yerleri ve yapıları açısından, Rize Kalesi, oldukça önemli bir yere sahip!

2. Zil Kale

Zil Kalesi

Zil Kale Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde Çat Vadisi üzerinde bulunan birinci derece arkeolojik sit alanı içerisinde yer almaktadır. Turizm açısından yerli yabancı birçok turistin ilgisini çeken Zil Kale, denizden 750 m yükseklikte, Fırtına Deresi’nin batı yamaçları üzerinde konumlanmıştır.

14. yüzyılda Trabzon İmparatorluğu döneminde inşa edildiği tahmin edilen Zil Kale, İspir’e ulaşan önemli bir Ortaçağ kervan yolunun güvenliğini sağlamak amacıyla kullanılmıştır. Bir süre sonra Osmanlı tarafından fethedilen kale, askeri amaçla kullanılmaya devam etmiştir. Öyle ki kalede bulunan iki el topu, günümüzde Trabzon Müzesi’nde sergilenmektedir. Zil Kale ile ilgili halk arasında ”kaleyle dere arasında gizli bir geçidin olduğu ve zamanla kapandığı” gibi birçok efsane anlatılmaktadır.

İç kale, dış surlar ve orta surlar olmak üzere üç bölümden oluşan Zil Kale, sarp bir kaya üzerinde görkemli bir görüntüye sahiptir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilen ve 2011’de işlemleri tamamlanan Zil Kale, Rize’nin en popüler yapılarından biri olarak, şehirde görülmesi gereken yerlerin başında gelmektedir. Mistik ve görkemli bir atmosfere sahip olan kalede, piyanist Tuluyhan Uğurlu gibi isimlerin katıldığı konser programları da düzenlenmektedir.

Zil Kale giriş ücretleri:

  • Yetişkinler: 3 TL
  • 18 yaş altı: Ücretsiz
  • 65 yaş ve üstü: Ücretsiz

3. Ciha Kalesi

Ciha Kalesi

Rize’nin Pazar ilçesinde bulunan Ciha Kalesi, 14. yüzyılda Cenevizliler tarafından yapıldığı tahmin edilen tarihi bir köprüdür. Geçmişte gözetleme ve haberleşme aracı olarak kullanılan Ciha Kalesi, Hemşin Deresi’nin doğusunda yer almaktadır. Ciha Kalesi, Rize’nin yeni keşfedilen tarihi yapılarından biri olup, şuan Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore çalışmaları devam etmektedir. Dairesel bir plana sahip olan Ciha Kalesi, yemyeşil çay bahçelerinin arasında iki kule ve içinde bulunan yine daire şeklinde bir kuleden oluşmaktadır.

4. Kız Kalesi

Kız Kalesi

Rize’nin Pazar ilçesinde yer alan Kız Kalesi’nin yapımıyla alakalı kesin bir ilgi olmamasına karşın, 13. ve 14. yüzyıllar arasında inşa edildiği düşünülmektedir. Küçük bir yarımadanın üzerinde, kara ile bağlantısı olmadan, konumlanmış olan Kız Kalesi, kayalık bir zemine sahiptir. Muazzam bir taş işçiliğine sahip olan Kız Kalesi, günümüzde sağlam kalan tek gözetleme kulesiyle Rize’nin tarihi simgelerinden biri olarak önemini korumaktadır.

5. Kale-i Bala

Kale-i Bala

Rize’nin tarihi yerleri ve yapılarından biri olarak, Çamlıhemşin ilçesine 40 km. uzaklıkta bulunan Kale-i Bala, Fırtına Deresi’ne hakim bir noktada, Hisarcık Köyü’nde yer almaktadır. Kaçkarlar’dan Anadolu’ya açılan Başhemşin ve Tatos Geçidi’ne oldukça yakın bir konumdadır. Zil Kale ile yapı ve duvar işçiliği bakımından benzerlik gösteren ve isim olarak ”yüksekteki – yukarıdaki” anlamına gelen Kale-i Bala’nın, yine aynı dönem içerisinde, yani 14. ve 15. yüzyıllar arasında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Kimi kaynaklarda ”Varoş Kale” olarak geçen kale, Rize’nin tarihi yerleri açısından oldukça önemli bir yapıdır.

Sarp kayalıklar üzerinde konumlanmış olan kale, mimari olarak dikdörtgen bir yapıya sahiptir. Günümüzde tahrip olmuş, harabe bir halde olan Kale-i Bala’nın yakınlarında, şehitlik olduğu iddia edilen mezarlar ve kale ile aynı dönemde yapıldığı tahmin edilen bir cami bulunmaktadır. Yapıldığı dönemde, Zil Kalesi ve Ciha Kalesi gibi ticaret yolunun güvenliğini sağlamak amacıyla inşa edilmiş olan yapı, bugün Rize Valiliği ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından koruma altına alınmıştır.

Kale-i Bala, yakın zamanda turizme katılması hedeflenen ve bu doğrultuda iyileştirme çalışmaları yapılan bir yapı olarak, mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerden biridir.

Camiler

6. Şimşirli Köyü Camii

Şimşirli Köyü Camii

Rize’nin en güzel ilçelerinden biri olan İkizdere’de Şimşirli Köyü’nde bulunan Şimşirli Köyü Camii, önünde bulunan kitabeye göre, miladi 1849 yılında, Ahmet Usta denilen bir kişi tarafından inşa edilmiş bir yapıdır. Rize’nin tarihi yerleri, yapıları ve en önemlisi de miraslarından biri olan Şimşirli Köyü Camii, eğimli bir arazi üzeride, derin bir vadi kenarında konumlanmıştır. Ahşap yığma tekniği kullanılmış olan caminin ana malzemesini kestane ağacı oluşturmaktadır.

Şimşirli Köyü Camii, mimari olarak kare şeklinde planlanmıştır. İki kattan oluşan yapının, giriş kapısı, özenle işlenmiş lale motifleri ile donatılmış bir bordura sahiptir. Muhteşem bir ahşap işçiliği ile yapılmış olan cami, Rize’nin en önemli ahşap camilerinden biridir. Şimşirli Köyü Camii, günümüzde, yanında bulunan bir medrese ile hem ziyarete hem de ibadete açıktır.

7. İslampaşa Camii (Kurşunlu Camii)

İslampaşa Camii

Rize şehir merkezinde bulunan İslampaşa Camii, kurşun ile kaplanmış kubbesi dolayısıyla Kurşunlu Camii olarak da anılmaktadır. Geniş bir hazire içinde bulunan cami, hicri 978 – miladi 1571 yılında İskender Cafer Paşa tarafından inşa edilmiştir. Dikdörtgen bir mimariye sahip olan İslampaşa Camii, 24 pencereli bir kubbeye sahiptir.

İslampaşa Camii, iç mekanında ve kubbesinde bulunan kalem işi süslemeleriyle Rize’nin en özel camilerinden biridir. İslampaşa Camii, bugün ziyarete ve ibadete açık bir yapı olarak hizmet vermeye devam etmektedir.

8. Şenköy Camii

Şenköy Camii

Rize’nin en popüler ilçesi Çamlıhemşin’de bulunan Şenköy Camii, 1900’lü yıllarda, köy halkı tarafından yaptırılmış, oldukça eski ve tarihi bir ibadet alanıdır. Bölgedeki en eski camilerden biri olan Şenköy Camii, son derece engebeli bir arazi üzerinde konumlanmış olan iki katlı ahşap bir camidir. Geniş saçaklı, dört köşeli kiremit kaplı bir çatıya sahip olan ve tamamı ahşaptan oluşan Şenköy Camii’nde, minare bulunmamaktadır.

Cami içerisinde bulunan nakış ve kalem işi süslemeler dikkat çekmektedir. Rize’nin tarihi yerleri ve yapılarından biri olan Şenköy Camii, günümüzde hala ibadet edilen ve ziyarete açık olan camilerden biridir.

9. Kıbledağı-Dua Tepesi Hacı Hafız Yusuf Yılmaz Camii

Kıbledağı-Dua Tepesi Hacı Hafız Yusuf Yılmaz Camii

Rize’nin Güneysu ilçesinde bulunan Hacı Hafız Yusuf Yılmaz Camii, 1130 rakımlı bir arazi üzerinde inşa edilen, muhteşem bir yapıdır. ”Dua Tepesi” olarak da anılan cami ve çevresi, her yıl binlerce kişi tarafından ziyaret edilmektedir. Kıble yönüne bakıyor olması ve ilçenin birçok noktasından görülebilmesi nedeniyle Kıbledağı Camisi olarak da anılan cami, muazzam bir manzaraya sahip olmasının yanı sıra, tarihi açıdan da Rize için oldukça anlamlı bir yapıdır.

İlk olarak 1800’lü yıllarda Kuş Ahmed Efendi ve Meşula Mehmet Efendi tarafından inşa ettirilen cami, 1960’da çıkan bir yangından dolayı epeyce hasar görmüş ve o dönem Hafız Yusuf Yılmaz tarafından yeniden yaptırılmıştır. Uzun yıllar boyunca ibadet için kullanılmaya devam eden cami, son olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından restore ettirilmiş ve bugünkü halini almıştır. Hacı Hafız Yusuf Yılmaz Camii, Rize’ye seyahat etmeyi düşünen herkesin, mutlaka görmesi gereken yapılar arasında başta geliyor.

10. Şeyh Camii

Şeyh Camii

Rize il merkezi, Piriçelebi Mahallesi’nde yer alan Şeyh Camii, kökleri 1711 tarihine dayanan tarihi bir camidir. Zaman içerisinde yıpranan cami, 1953 – 1965 yılları arasında bazı eklentilerle ayakta tutulmaya çalışmış, 2013 ‘te ise tam anlamıyla restorasyon çalışması içine alınarak yenilenmiş ve ibadete açılmıştır. Üzerindeki taş işçiliği ve ahşap süslemeleriyle dikkat çeken Şeyh Camii, son cemaat mahalli, beş bölümlü, kare şeklinde bir harimden oluşan çifte minareli bir camidir. Kubbesi kurşunla kaplı olan cami, Rize’nin tarihi yerleri açısından görülmesi gereken yapılardan biridir.

11. Kale Camii

Kale Camii

Rize Kale’sinin İç Kale kısmında bulunan Kale Camii, 1658 yılında inşa edilmiş tarihi bir camidir. Engebeli bir arazi üzerinde konumlanmış olan Kale Camii, girişinde bulunan kitabeye göre 1658’de Halil Ağa adlı bir hayırsever tarafından Rize’ye kazandırılmıştır. Kırma çatılı, moloz taş duvarlardan oluşan cami, 1805 yılında onarılmış, zaman içerisinde aldığı hasarlar onarılmıştır. Caminin bugünkü hali ise 1970’li yıllarda restore edilerek, ibadete açılmış halidir. Eğimli bir arazi üzerinde bulunan Şeyh Cami’nin, zemin katı oldukça yüksektir.

12. Hüseyin Hoca Camii

Hüseyin Hoca Camii

Kuruluşundan beri iki kez, komple sökülüp başka bir araziye taşınan Hüseyin Hoca Camii, Karadeniz’in ahşap süslemeciliği ve oyma sanatı açısından en nadide örneklerini içerisinde barındıran, tarihi bir yapıdır. Son olarak Of – Keler Köyü’nden sökülerek, Kalkandere – Hüseyin Hoca Köyü’ne taşınan cami, girişindeki kitabeden anlaşıldığı üzere hicri takvime göre 1250 tarihinde yaptırılmıştır. Tamamen ahşaptan yapılmış olan Hüseyin Hoca Cami mihrabın üzerinde bulunan, mukarnas, örgü ve lale motifli süsleme kuşağı ile dikkat çekmektedir.

Müzeler

13. Atatürk Evi ve Etnografya Müzesi (Mehmet Mataracı Konağı)

Atatürk Evi ve Etnografya Müzesi

Atatürk Evi ve Etnografya Müzesi, Atatürk’ün 1924’te çıktığı yurt gezisi sırasında, Rize’de Mehmet Mataracı’nın misafiri olarak kaldığı konağın müzeleştirilmesiyle oluşmuştur. Konak, Atatürk’ün 100. doğum yıldönümü sebebiyle, Mataracı ailesi tarafından müzeye dönüştürülmesi için İl Özel İdaresi’ne bağışlanmıştır. 1985 tarihinde Rize Atatürk Evi Müzesi olarak ziyarete açılan konakta, Atatürk’ün bazı hususi eşyaları ve bölgeye ait birtakım etnografik eserler sergilenmektedir.

İç sofalı planıyla üç kattan oluşan konağın, toplantı salonunu içinde bulunduğu birinci katında, Mustafa Kemal’in Rize’ye geldiğinde giymiş olduğu kıyafetler sergilenmektedir. İkinci katta ise Atatürk’ün yatak odası ve kullandığı eşyalar, dönemin milletvekillerine ait fotoğraflar, milletvekillerinin çalışma odaları ve Rize’nin eski fotoğrafları sergilenmektedir. Müzeye girişler tamamen ücretsizdir.

14. Rize Müzesi

Rize Müzesi

Rize il merkezinde, Piriçelebi Mahallesi’nde bulunan Rize Müzesi, halk arasında görünümünden ötürü ”Sarı Ev” olarak anılmaktadır. 19. yüzyıl sivil mimarisinin güzel bir örneği olan Rize Müzesi, 1998 yılında hizmete açılmıştır. Rize’nin tarihine ve kültürüne dair geniş çapta bilgi edinebileceğiniz müzede, sikkeler, arkeolojik ve etnografik eserler sergilenmektedir. Rize tarihi, kültürü ve gelenekleri açısından oldukça önem arz eden Rize Müzesi, bugün, 594 sikke, 1129 etnografik, 76 arkeolojik eser olmak üzere toplam 1799 esere ev sahipliği yapmaktadır.

Köprüler

15. Şenyuva Köprüsü

Şenyuva Köprüsü

Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde, meşhur Fırtına Deresi üzerinde bulunan Şenyuva Köprüsü, 1696 yılında inşa edilmiş tarihi bir kemer köprüdür. Karadeniz coğrafyasına uygun olarak tek gözlü inşa edilen Şenyuva Köprüsü’nün uzunluğu 40 metre, yüksekliği ise 20 metredir. Köprüyle ilgili bilgilerin yer aldığı Şenyuva Köprüsü’nün kitabesi, 1946’da yaşanan sel sırasında maalesef kaybolmuştur.

Eski adı Çinçiva olan köprü, günümüzde yerli ve yabancı turistlerin rağbet gösterdiği yapılardan biridir. Muhteşem bir doğanın ortasında, şırıl şırıl akan bir derenin üzerinde, muazzam bir görüntüye sahip olan Şenyuva Köprüsü, Rize’de mutlaka görmeniz gereken yerlerden biri.Rize’de gezilecek muhteşem noktaların tümüne göz atmak isterseniz buradan gitmeden görmüş kadar bilgiye sahip olabilirsiniz.

16. Mikron Köprüsü

Mikron Köprüsü

Mikron Köprüsü, 19. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilen tarihi bir kemer köprüdür. Çamlıhemşin-Ayder Yaylası yolu güzergahında, Fırtına Deresi üzerinde bulunan Mikron Köprüsünün uzunluğu 30 metre, yüksekliği ise 12 metredir. Ülkemizin tescilli kültür varlıklarından biri olan Mikron Köprüsü, hırçın Karadeniz doğasıyla muazzam bir uyum içinde bir tablo gibi yerini korumaktadır.

Her yıl birçok turist tarafından ziyaret edilen köprü, Rize’nin en güzel manzaralarından biridir. Fırtına Deresi üzerinde Mikron Köprüsü gibi görülmeye değer daha birçok kemer köprü bulunmaktadır.

Diğer Yerler

17. Sarayköy Su Değirmeni

Sarayköy Su Değirmeni

Rize’nin İyidere ilçesinde bulunan Sarayköy Su Değirmeni, kesme taştan inşa edilmiş tarihi bir değirmendir. İyidere İlçe Belediyesi tarafından onarılıp, restore edilen değirmen, günümüzde kültürel ve tarihi açıdan önemli bir turizm noktası haline gelmiştir. Her yıl birçok kişi tarafından ziyaret edilen değirmen, eskiden Karadenizli kadınların mısır öğütüp, un ve ekmek yaptıkları tarih kokan mistik bir atmosfere sahip.

18. Hemşin Evleri

Hemşin Evleri

Rize’nin yemyeşil doğasına ayrı bir güzellik katan meşhur Hemşin Evleri, yapısı bakımından doğa ile uyum içinde olan ahşap konaklardır. Genellikle üç katlı olan Hemşin Evleri, hayvanların barınması için bir ahır, ev halkının oturması ve yemek yemesi için bir avlu, erzakların depolandığı maran adı verilen bir ambar, misafir ağırlamak için kullanılan baş oda ve bu odalarda bulunan şömine, banyo ve tuvaletlerden oluşmaktadır. Kapı ve menteşeler dışında hiç çivi kullanılmamış olan bu konaklar, ahşap oyma sanatının en ince teknikleri ve taş işlemeler kullanılarak dizayn edilmiştir.

Günümüzde birçoğu, pansiyon ve otel olarak kullanılan Hemşin Evleri, doğal yapısı bakımından oldukça özel ve korunması gereken bir yapıya sahiptir. Rize’nin kültürünü ve tarihini yansıtan bu harikulade ahşap konaklar, yemyeşil yaylaların içinde mutlaka görülmesi ve keşfedilmesi gereken yapılardan biri.

Ayrıca iştah açan temiz havayla beraber Hemşin Evleri’nde otururken Rize’nin yöresel yemeklerini denemeyi de unutmamalısınız. Dolayısıyla Rize’nin tarihi yerler başlığı altına aldığımız Hemşin evlerini, sizler de Rize’nin kültürünü ve tarihini daha yakından tanımak için kesinlikle ziyaret edilmelidir.

19. Tuzcuoğulları Konağı

Tuzcuoğulları Konağı

Doğu Karadeniz’in yerli ağalarından biri olan Tuzcuoğlu Memiş Ağa, tarihte rol oynamış önemli şahsiyetlerden biridir. Osmanlı döneminde, II. Mahmut idaresinde, Rize, Hopa, Of ve Sürmene ahalisini kendilerinden başka otorite tanımamaya zorlayıp, devlete karşı Tuzcuoğlu İsyanı’nın başlamasında rol oynayan bir kişidir. Verilen emirlere bir türlü uymayan ve hiçbir otoriteyi tanımayan Tuzcuoğlu Memiş Ağa, idam edilmek üzere Trabzon’a gönderilmek istenmiştir. Lakin durumu anlayan Memiş Ağa, hemen kaçarak Rize’deki evine, yani Tuzcuoğulları Konağı‘na kapanır.

26 Ekim 1817 tarihinde ele geçirilen Tuzcuoğlu Memiş Ağa, Çuvaloz köyü civarında yakalanıp dere kenarında iki rekat namaz kıldıktan sonra idam edilir. Tuzcuoğlu’nun günümüzde, mezarı hala Of’un Alona/Makot (Hayrat) köyünde bulunmaktadır. Tuzcuoğlu Memiş Ağa’nın konağı, ilginç hikayesinin yanı sıra Rize’nin tarihini ve kültürünü yansıtması bakımından da oldukça önemlidir. Tuzcuoğulları Konağı, Rize il merkezi, Piriçebi Mahallesi’nde yer alan, şehrin ayakta kalabilmiş en eski konaklarından biridir.

Üç katlı mabeynli bir yapıdan oluşan konak, Rize’nin tarihi yerleri ve kültür turizmi açısından oldukça önemli bir yapıdır. Rize’de bundan başka sivil mimari eser olarak, ortalama 50 kadar tarihi konak bulunmaktadır. Şehrin çeşitli bölgelerinde bulunan tarihi konaklardan bir kısmı şunlardır: Eski Vali Konağı, Mehmet Rakıcıoğlu Evi, Türütoğulları Konağı, Rize Evi, Mahmut Kazdal Evi, Rıza Alkan Evi, Selamet Mataracı Evi, Taviloğlu Konağı ve Reyhanlılar Konağı.

20. Tarihi Rize Çarşısı (Kuyumcular Sokağı)

Tarihi Rize Çarşısı

Rize’nin en işlek sokağı olan Tarihi Rize Çarşısı, uzun yıllardır yöre insanı tarafında Kuyumcular Sokağı olarak anılagelmiştir. Kuyumcular Sokağı, çok eski tarihlerden itibaren kullanıldığı için Rize Belediyesi tarafından,2017 yılında başlatılan çalışmalarla restore edilmiş ve adı Tarihi Rize Çarşısı olarak değiştirilmiştir. İçerisinde çoğunluk olarak kuyumcu dükkanları yer alan Tarihi Rize Çarşısı, yöre halkının ve turistlerin alışveriş için uğrak noktalarından biridir.

Son dönemlerde üzeri şemsiyelerle süslenen çarşı, bu yeni görüntüsüyle tarihi özelliğinin yanı sıra şirin bir görünüm kazanmıştır. Tarihi Rize Çarşısı, şehir merkezinin tam ortasında, kolay bulunabilir bir lokasyonda yer almaktadır. Rize’nin tarihi yerleri listesine mutlaka eklenmesi gereken çarşıda, Rize yöresine ve geleneğine dair her şeyi bulabilir, sevdiklerinize Rize’yi simgeleyen hediyeler alabilirsiniz.

Doğası,tarihi ve enfes yemekleriyle anlatmaya doyamadığımız şehre nasıl gideceğinizi merak ediyorsanız Rize’ye Nasıl Gidilir ? yazımıza davetlisiniz.

Rize’nin tarihi yerleri başlıklı listemiz burada sona eriyor. Yazımız ile ilgili fikir ve görüşlerinizi yorum yaparak bizlere ulaştırabilir, içeriğimizi geliştirmemizi sağlayabilirsiniz. Doğasıyla kendine hayran bırakan Rize’ye, bir de mistik bir bakış açısıyla bakacağınız, kültürel bir tatil diliyoruz!

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.