Ana sayfa » Türkiye » Tunceli » Tunceli’nin Tarihi Yerleri | 32 Görülesi Yer

Tunceli’nin Tarihi Yerleri | 32 Görülesi Yer

0
2057
pertek kalesii

Doğu Anadolu bölgesinde yer alan Tunceli, geçmiş tarihi ile günümüze ışık tutan yerleşim yerlerinden biridir. Yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında kentin geçmişinin İ.Ö. 5500-3500 dönemlerine kadar uzandığı görülmüştür.

Kalkolitik Çağ’dan günümüze kadar gelmeyi başaran Tunceli, doğunun parlayan yıldızı Tunceli’nin köklü tarihi hakkında pek çok bilgi edinmenizi sağlıyor. Çemişgezek Kalesi, Ulukale Camii, Ferruh Şad Bey Türbesi ve Yelmaniye Camii gibi yerler, Tunceli’de saklı kalmış tarihi gün yüzüne çıkartan nadide tarihi eserler arasında. Kentin daha pek çok gezi noktasını sizler için derlediğimiz listemizde görebilirsiniz.

Kaleler ve Köprüler

1- Pertek Kalesi

Pertek Kalesi

Tunceli’nin en önemli turistik noktalarından biri olarak gösterilen Pertek Kalesi, Murat Nehri kıyısında ada şeklinde konuşlanmış oldukça etkileyici bir tarihi yapı. Geçmişte Keban Baraj Gölü’nün sular altında kalmasıyla bu ada görünümünü alan kale,  Osmanlı döneminde de pek çok olaya şahitlik etmiş. Yapım tarihi ise tam olarak bilinmiyor.

2- Çeşmigizek Kalesi

çeşmigezek kalesi

Yapım tarihi ve kimler tarafından yapıldığına dair bilgilerin bulunmadığı Çemişgezek Kalesi, ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır. Günümüze kalenin sadece bir duvarı harabe olmuş şekilde ulaşabilmiştir. Moloz ve kesme taş kullanılarak inşa edilen kale, Tahar Çayı’nın kenarında bir tepe üzerinde yer almaktadır.

3- Mazgirt Kalesi

mazgirt kalesi

Mazgirt’in simgesi haline gelmiş Mazgirt Kalesi, ilçenin en tepe noktasında seyir manzarasına sahip bir noktada yer almaktadır. Kale surları günümüzde hala ayaktayken kalenin zirve noktasında bulunan bir köşk ve yel değirmeni sanılan kalıntılar yer almaktadır. Kırk basamaklı bir merdivenle çıkılan mağara yolunda yer alan Mazgirt Kalesi, kentte ziyaret edebileceğiniz tarihi yerler arasındadır.

4- Bağın Kalesi

bagin kalesi

Peri suyunun kenarında bir tepe üzerine kurulu Bağın Kalesi’nin, surlarının pek çoğu yıkılmış olup geri kalan kısmı Mazgirt ilçe merkezinin doğusunda Dedebağ Köyü’nde yer almaktadır. Yapım tarihi tam olarak bilinemeyen kalenin, kentin en eski tarihi yapılarından biri olduğu düşünülüyor.

5- Kale Köyü Kalesi

kale köyü kalesi

Kale Köyü tepesinde Mazgirt ilçe merkezine 20 kilometre mesafede yer alan Kale Köyü Kalesi, eski dönemlerden günümüze gelen harap haldeki tarihi yapıdır. Kale girişinde çivi yazısı kalıntıları hala görülmekle birlikte içerisinde büyük bir sarnıç bulunmaktadır.

6- Derun-i  Hisar (Sağman Kalesi)

sağman kalesi

Pertek ilçesine bağlı Sağman Köyü’nde, bölgeyi izleyebileceğiniz bir tepe üzerinde yer alan Derun-i Hisar (Sağman Kalesi), Evliya Çelebi’nin yazıtlarına da konu olmuştur. Evliya Çelebi’ye göre Artukoğulları sülalesinden bir Türk Beyi tarafından yaptırılan kalenin yapım yılına ait kesin bir bilgi bulunamamıştır. Bir çok bölümü çöken kaleden geriye batı ve güney yamacında bulunan surlar kalmıştır.

7- Tahar Köprüsü

Tahar Köprüsü

Tahar Çayı üzerinde yapıldığı için bu isim ile anılan köprü, 1807 yılında Yusuf Ziya Paşa tarafından yaptırılmıştır. Köprüye bu nedenle “Yusuf Ziya Paşa Köprüsü” de denmektedir. Yapıldıktan sonra 1856 yılında Diyarbakır Valiliği yapan Akif Paşa tarafından onarımdan geçirilen köprü, günümüze sağlam şekilde gelmeyi başarmıştır. Tunceli’nin tarihi değerleri arasında yer alan Tahar Köprüsü, kent gezisinde mutlaka görmeniz gereken yerlerden biridir.

8- Sivdin Köprüsü

sivdin köprüsü

12. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen Sivdin Köprüsü, Tunceli’nin en eski tarihi yapılarından biridir. Yapım aşamasında moloz taşların kullanıldığı köprü, Karar Deresi üzerinde kayalara oturtulmuş tek kemerli bir köprüdür.

9- Aşağı Köpr13

1203 yılında ulaşım amaçlı inşa edilen Aşağı Köprü, Çeşmigezek ilçe merkezi ile güney ova köyleri arasında ulaşım sağlamak amacıyla inşa edilmiş. Hala sağlamlığını koruyan tarihi köprü, fotoğraf severlerin sıklıkla uğradığı gezi noktaları arasında yer alıyor.

Türbeler

10- Ferruh Şad Bey Türbesi

ferruh şad türbesi

Çeşmigezek ilçe sınırlarında yer alan Ferruh Şad Bey Türmesi, Tunceli’nin etkileyici tarihi gezi noktalarından bir diğeri. 1500’lü yılarda yapıldığı bilinen türbe, dönemin önemli isimlerinden Emir Ferruh Şad Bey adına inşa edilmiş. Sekizgen planlaması ve kesme taş mimarisiyle Selçuklu türbe geleneğinden geldiği düşünülen Ferruh Şad Bey Türbesi, bölge halkının da önem verdiği turistik noktalar arasında yer alır.

11- Uzun Hasan Türbesi

Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan adına yaptırıldığı tahmin edilen Uzun Hasan Türbesi’nde yer alan kitabeden türbenin 1572 yılında Behlülbey oğlu Şah Bey ve iki oğlu için yaptırdığı yazıyor.  1971 yılında Kültür Bakanlığı tarafından küçük bir restore çalışmasından geçmiştir.

12- Elti Hatun Türbesi

Elti Hatun Türbesi

Elti Hatun Türbesi, Mazirt ilçesinde yer alır. Türbe içerisinde bulunan iki büyük bir küçük olmak üzere üç mezardan birinin Elti Hatun’a, diğerlerinin de Uzun Hasan’ın anne ve yeğenine ait olduğu söylenir. Eğer yolunuz buralara düşecekse, bu türbeyi de mutlaka ziyaret edin.

13- Mahsume Hatun Türbesi

Mahsume Hatun Türbesi

Pertek ilçesinde yer alan Mahsume Hatun Türbesi, hala koruma altına alınmamış yapım tarihi bilinmeyen tarihi eserlerden bir diğeri. Kitabesi olmadığı için kim tarafından hangi yılda yaptırıldığı bilinmeyen türbe, mimari açıdan çevre türbelerle benzerlik göstermesi sebebiyle 15. Yüzyıla ait olduğu tahmin edilmektedir. Günümüzde sağlamlığını koruyamayan müzeden geriye belli başlı parçalar kalmıştır.

Höyükler

14- Göktepe Höyüğü

Göktepe Höyüğü

Mazgirt ilçesine bağlı Göktepe Köyü’nün 500 metre güneyinde kalan Göktepe Höyüğü, Tunceli tarihinin gizemli yönlerini günümüze taşıyan tarihi değerlerden biridir. Toprak yolla ulaşılabilen höyük hakkında tam anlamıyla bir çalışma yapılmadığı için hangi dönemlere ait olduğuna ilişkin bilgiler bulunmamaktadır.

15- Til Höyüğü

Til Höyüğü

Kuşçu Köyü’nün sembolü olan Til Höyüğü, Göktepe Höyüğü’ne göre kolay bir ulaşımı vardır. 1996 yılında I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilen Til Höyüğü, Mazgirt ilçesine bağlı Kuşçu Köyü’nde yer alan oldukça eski bir tarihi nokta. Günümüze kadar herhangi bir arkeolojik çalışma yapılmayan tarihi alana, Tunceli Elazığ yolu üzerinden 1 kilometre güneye giderek ulaşabilirsiniz.

16- Yeniköy Höyüğü

Belirli bir bölümünde kazı çalışmaları yapılan Yeniköy Höyüğü, zengin kalıntılar sunan tarihi noktalardan biridir. Bizans ve Roma döneminden kalma pek çok kalıntıya rastlanmış ancak daha eski dönemlere ait mimari kalıntılar oldukça az olmakla birlikte ilk Tunç Çağı’na ait buluntulara rastlanmıştır.

17- Pınarlar Kaynar Höyüğü

Pınarlar Kaynar Höyüğü

Pertek ilçesinde yer alan Pınarlar Kaynar Höyüğü, I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmiş. Bugüne kadar herhangi bir kazı çalışması yapılmadığından höyük hakkında detaylı bilgiye rastlanılmamıştır.

Camiiler

18- Yelmaniye Camii

Yelmaniye Camii
Yelmaniye Camii

Çemişgezek ilçesinde bulunan Yelmaniye Camii, şehrin tarihi camilerinden biridir. Etkileyici süslemelere sahip cami, Tunceli ziyaretinizdeki duraklardan birisi olacaktır.

19- Ulukale Camii

ulukale camii

1793 yılında inşa edilen Ulukale Camii, en eski ibadet yerlerinden biri olmakla birlikte çevrede yer alan evler arasında sıkışmış, girişleri ise son cemaat yerinden yapılmaktadır. Çeşmişgezek Ulukale Köyü’nde yer alan cami, bölge halkının sıklıkla ziyaret ettiği gezi noktalarından biri olarak gösterilmektedir.

20- Sağman Camii

Sağman Camii
Sağman Camii

Tunceli’nin bir diğer önemli camisi olan Sağman Cami çok fazla bilinmediği için pek ziyaret edilmeyen önemli ibadet noktalarından biridir. Cami, Pertek ilçesine bağlı Sağman Köyü’nde bulunmaktadır.

21- Çelebi Ağa Camii

Çelebi Ağa Camii
Çelebi Ağa Camii

Çelebi Ağa isimli dönemin önde gelen isimlerinden biri tarafından 16. yüzyılda yaptırılan camii, Pertek ilçesi’nde bulunmaktadır. Kesme taş işçiliğini inceleyebileceğiniz camii, bölgenin önemli tarihi eserlerindendir.

22- Elti Hatun Camii

elti hatun camii

Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın kız kardeşi Elti Hatun adına inşa edilen caminin, yaptırılma tarihi 1252 yılı olarak bilinmektedir. Mazgirt ilçe merkezine bağlı İslam Mahallesi’nde yer alan caminin varlığını koruyan iki kitabesinde de, yapıldığı dönem ve tarih hakkında çeşitli bilgilere yer verilmiştir. Altıgen mihrap çıkıntısı ve etkileyici son cemaat yeriyle mimarisi ile de dikkat çeken Etli Hatun Cami, kentin en eski tarihi eserleri arasında gösterilmektedir.

23- Kale Camii

süleymaniye kale camii

Çeşmigezek ilçesinde yer alan Süleymaniye Kale Cami’nin inşa yılı tam olarak bilinememekle birlikte camiyi inceleyen tarihçiler Anadolu Selçukluları ve Urartular döneminden izler olduğunu belirtmişlerdir. Bölgedeki camiler arasında en büyüğü olarak gösterilen Kale Camii günümüzde ibadete açık tarihi noktalardan bir diğeridir.

Kiliseler

24- Gölbağı Ermeni Kilisesi

gölbağı ermeni kilisesi

18. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen Gölbağı Ermeni Kilisesi, günümüzde birkaç parça kesme ve moloz taş karışımı kalıntısı olan tarihi bir yapıdır. 4 yapraklı yonca planındaki tescilli kilisenin tavanı çökmüş ancak duvarları halen sağlamlığını korumaktadır.

25- Ergen Kilisesi

ergen kilisesi

Hozat ilçesine bağlı Geçimli Köyü’nde yer alan Ergen Kilisesi, günümüzde belli parçalarının varlığını koruyan tarihi eserlerden biri. Geçmiş dönemde kilisenin tavanı çökmüş ancak duvarları varlığını korumaya devam etmiştir.  Pek çok tarihçinin ilgisini çeken bu önemli yapıya Hozat Pertek Yolu üzerinden ulaşım sağlayabilirsiniz.

Müze

26- Tunceli Dersim Müzesi 

Tunceli

2015 yılında Dersim Kışla Binası’nda yapımına başlanan restore çalışmaları sonuçlanmış ve tarihi bina müzeye çevrilmiştir. 5 bin 800 metrekarelik bir kapalı alana sahip Dersim Müzesi’nde, Dersim Harekatı sırasında yaşanan acı hatırlar sergilenirken, Tunceli’nin arkeolojik ve etnografik bulguları da sergilenecek.

Diğer Yerler

27- Koç Koyun Biçimli Mezar Taşları

koç koyunlu mezar taşları

Tunceli’nin en ünlü tarihi eserleri arasında Koç ve Koyun Biçimli Mezar Taşları gelmektedir. Bir dönem bölgede hakimiyet süren Akkoyunlulardan gelen bir Türkmen geleneği olan bu mezar taşlarında geleneksel motiflerin yanı sıra mitolojik unsurları da görmek mümkün. Oldukça dikkat çekici mezar taşları genellikle ayakta ve kılıç, bıçak, kalkan, hançer ve çatal gibi kabartma figürlerle şekillendirilmiştir.

28- Askeri Gazino Binası

1937 yılında devlet tarafından askeri karargah binası olarak yaptırılan Askeri Gazino Binası, kent merkezinde Alpdoğan Mahallesi’nde yer alan dört bloktan oluşan tarihi bir yapıdır. Uzun yıllar boyunca Hükümet Konağı olarak kullanılan bina günümüzde ise ‘’Korhan Koç Askeri Gazinosu’’ olarak kullanılmaktadır. Kültür Bakanlığı tarafından Erken Cumhuriyet dönemi mimarisi sebebiyle tescil edilmiş ve koruma altına alınmıştır.

29- Hamidiye Medresesi

hamidiye medresesi

Osmanlı sultanı II. Abdulhamid döneminde 1861-1862 yılları arası inşa edildiği bilinen Hamidiye Medresesi, yapıldığı dönemden Cumhuriyet yıllarına kadar medrese olarak kullanılmış. Medreselerin kaldırılmasıyla ise bu görkemli bina, Adliye binası olarak kullanılmaya başlanmış. Daha sonraki yıllarda  şahıslara satılan medrese binası, günümüzde de özel mülk olarak varlığını korumaktadır.

30- Gelin Odaları ve Mağaraları

Urartular döneminde yapıldığı tahmin edilen oyma kayalar Gelin Odaları ve Mağaraları ismini almıştır. Oyma mağaralar içerisinde bir kral tahtı ve tutsakların cezalandırıldığı bir zindana rastlanmıştır. Gizemini günümüzde de koruyan mağaranın derinliklerine oyma taş merdivenlerle inilerek Hanım Köprüsü’nün bulunduğu çaya ulaşılan gizli bir geçit olduğu da tespit edilmiştir.

31- Anıt Çınar Ağacı

anıt çınar ağacı

Cino Köyiçi mevkiinde yer alan tarihi Çınar Ağacı, Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nca koruma altına alınmıştır. Ağacın en dikkat çeken yönü ise neredeyse 20 koyunun sığabileceği gövdesi…

32- Yeni Hamam

yeni hamam

1700’lü yıllarda Çeşmigezek ilçesinin Çukur Mahallesi’nde Hacı Bayramoğlu Hüseyin tarafından inşa ettirildiği bilinen Yeni Hamam, günümüzde büyük bir bölümü toprak altında kalan tarihi bir yapıdır. Hamama ait kitabede ‘’ 1113 yılında Hacı Bayram oğlu Hüseyin bu kutlu hamamı inşa ettirmiştir.’’ Yazar.

Tunceli’nin tarihi yerleri listemize ek tavsiye gezi noktalarını aşağıda yer alan yorumlar kısmından bizlere iletebilir, yazımızın geliştiricilerinden biri olabilirsiniz. 

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.