Ana sayfa » Türkiye » Diyarbakır » Diyarbakır’ın Tarihi Yerleri | 24 Turistik Nokta

Diyarbakır’ın Tarihi Yerleri | 24 Turistik Nokta

3
4557
diyarbakır tarihi yerler

Diyarbakır (Bakırların Diyarı), Anadolu ve Mezopotamya arasında bir tampon görevi görmektedir.

Diyarbakır’ın geçmişi Roma ve Bizans’a kadar uzanmaktadır. Osmanlı tarihinin izlerini de şehirde her yerde görebilirsiniz. Diyarbakır’ın tarihi yerleri ve kültürel dokusu özellikle gelecek nesiller için önem arz etmektedir.

#1 Diyarbakır’ın Tarihi Yerleri

Listenin ilk sırasında; 

Hanlar ve Kervansaraylar

1- Tarihi Hasan Paşa Hanı

Hasan Paşa Hanı

Sokollu Mehmet Paşa’nın oğlu Vezirzade Hasan Paşa tarafından yaptırılan ünlü Hasan Paşa Hanı, uzun bir dönem tüccar hanı olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise çeşitli restore çalışmalarından geçirilerek Diyarbakır’ın en önemli tarihi turistik noktalarından biri haline getirilmiştir. Pek çok dükkan ve kahvenin yer aldığı Hasan Paşa Hanı’nı ziyaret etmenizi tavsiye ederiz.

Hasan Paşa Hanı Açılış/ Kapanış; 07:00 – 21:00

2- Deliler Hanı

deliler hanı

Halk arasında Hüsrev Paşa Hanı olarak bilinen Deliler Hanı, günümüzde otel olarak hizmet veren han, Diyarbakır’ın tarihi yerleri arasında dikkat çeken yapılardan biridir. İki katlı ve 120 yataklı turistik bir otel olarak hizmet eden yapı Hüsrev Paşa’nın talimatıyla yaptırılmıştır.

3- Sülüklü Han

Sülüklü Han

Sülüklü Han’ın hikayesi ilginçtir. Zamanında Han içinde bulunan bir kuyudan, dönemin doktorları tarafından şifa amaçlı sülükler çıkarılırmış. Böyle olunca, hanın adı da “Sülüklü Han” olarak kalmış. Hanilioğlu Mahmut Çelebi ve kız kardeşi Atike Hatun tarafından 1683 yılında yaptırılan han, şimdilerde kafe olarak hizmet vermektedir.

4- Kervansaray

Kervansaray

Büyük bir inceliğe sahip olan zarif bir mimari ve görkemli bir dış cephe: Karşınızda Kervansaray. Yapımı 1521 yılında başlamış ve 1527’de bitmiş olan bu han 72 oda, 17 dükkan ve oldukça büyük olan ahırdan oluşuyor. Şimdilerde otel olarak hizmet veren Kervansaray, Diyarbakır’a yolunuz düşerse mutlaka görmeniz gereken yerlerden sadece biri.

Cami ve Kiliseler

5- Hazreti Süleyman Cami

hz süleyman cami

Diyarbakır’ın sur ilçesinde yer alan tarihi camilerden biri olan Hz. Süleyman Cami, 1155-1169 yılları arasında Nisanoğlu Ebul Kasım tarafından yaptırılmış. Nasiriye Kale Cami olarak da anılan yapı, Selçuklu tarzında bir plana sahip iken mimarisi Arap esintileri taşımaktadır.

6- Kurşunlu Cami

kurşunlu cami

UNESCO tarafından koruma altına alınan tarihi yapılardan biri olan Kurşunlu Cami, Sur ilçesinin en eski tarihi eserlerinden biridir. Geçirdiği yangın sonucu restore çalışmalarına giren cami ‘’Fatih Paşa Camisi’’ olarak da bilinmektedir.

7- Diyarbakır Ulu Camii

Ulu Camii

Anadolu’nun en eski yapılarından birisidir. Diyarbakır fethedilmeden önce şehrin en büyük kilisesiydi. Eski adıyla Mar Toma Kilisesi 639 yılında Diyarbakır’ın fethiyle beraber cami olarak kullanılmaya başladı. Ulu Camii İslam dünyası için önemli bir tarihi mirastır. Ulu Camii, İslam dünyasında 5. Harem-i Şerifi olarak kabul edilmektedir.

8- Dört Ayaklı Minare

dört ayaklı minare

Sur içinde yer alan Dört Ayaklı Minare, Diyarbakır’ın dikkat çeken gezi  noktalarından biri. Şeyh Matar Cami’ne ait 4 ayaklı minare, Akkoyunlu hükümdarı Kasım Han tarafından yaptırılmış.  Günümüzde çarşı orasında kalmış 4 ayaklı minare şehri ziyaret edenleri hayrete düşürüyor. 500 yıllık tarihiyle işlek bir caddede yer alan minare korunmadığı için tüm tehlikelere açık vaziyette. Bölgeye gelen ziyaretçilerin ise fotoğraf çekim noktası olmuş durumda.

9- Meryem Ana Kilisesi

Meryem ana kilisesi

Meryem Ana Kilisesi, 3. yüzyıla ait bir eser. Zamanın yıpratıcı etkisine dayanamayan kilise restore edilmiştir. Avlu, divanhane ve din adamlarının odaları olmak üzere üç bölümden oluşuyor.

Ziyaret Günleri: Haftanın her günü açıktır.

Giriş Ücreti: 2₺

Konaklar ve Bahçeler

10- Cemil Paşa Konağı

cemil paşa konağı

Kentin sivil mimarisinin en dikkat çeken örneklerinden biri olan görkemli Cemil Paşa Konağı, 17. yüzyılda husisi konut olarak inşa edilmiş. Cemil Paşa ailesinin, Şeyh Sait İsyanı gibi Kurtuluş Mücadelemize gölge düşürecek topluluklar içerisinde yer alması, savaş bittikten sonra sürgün edilmelerine sebebiyet vermiş ve tüm mal varlıklarına devlet tarafından el konmuş. O yıllardan itibaren okul ve vakıf olarak hizmet veren bina 2012 yılında çeşitli restore çalışmalarından geçmiş ve Diyarbakır Kent Müzesi olması kararı verilmiş.

11- Hürrem Sultan Konağı

hürrem sultan konağı

500 yıllık tarihi ve eşsiz mimarisiyle görenleri etkisi altına alan Hürrem Sultan Konağı, Gazi Caddesi’nde oldukça kolay bulunabilecek bir lokasyonda yer almaktadır. Konağın bulunduğu sokağa girdiğiniz an itibariyle sizleri rengarenk şemsiyeler karşılıyor.  Konağın mimarisi ise adeta bir saray edasında.

Konakta şuan mutlaka uğramanız gereken bir restoran işletmesi hizmet veriyor. Kente gelen yerli yabancı turistlerin uğradığı mekan, Diyarbakır’ın yöresel yemeklerini tatmanız içinde akla gelecek ilk adres.

12- Hevsel Bahçeleri

Hevsel Bahçeleri

Diyarbakır bereketli topraklara sahip. Dolayısıyla tarım bu şehir için olmazsa olmazdır. 800 yıllık bir tarihe geçmişe sahip bu topraklar şehrin meyve ve sebze ihtiyacını karşılıyor. Dicle Nehri ve Diyarbakır Surları’nın arasında kalan bölgede gitmişken görülmelidir.

Antik Kentler ve Tarihi Köprüler

13- Çayönü Buluntuları

Çayönü Buluntuları

Çayönü Antik Kenti, Cilalı Taş Devrine (günümüzden yaklaşık 9000 yıl öncesine) ait izler taşıyan ve ilk yerleşik hayata geçilen yerlerden biridir. Diyarbakır’ın 65 km kuzeyinde yer alan antik kentte çıkarılan çakmak taşı, öğütme taşları, bakır ve kemikten yapılmış aletleri Diyarbakır Arkeolojik Müzesi’nde görebilirsiniz.

14- Malabadi Köprüsü

malabadi köprüsü

Diyarbakır’ın tarihi hazinelerinden biri olan Silvan Malabadi Köprüsü, 1147 yılında Artukoğulları Dönemi’nde inşa edilmiş. Selçuklu Dönemini yansıtan en önemli mühendislik ve mimarlık baş yapıtlarından biri olan köprü, sivri ana kemeri ile dünyanın en büyük kemer açıklığına sahip taş köprüsü olarak kayıtlara geçmiş.

Köprü üzerinde yer alan insan, güneş ve aslan motifleri ise bulunduğu dönemin inançlarını yansıtan figürlü kabartmalar olarak düşünülmektedir.

15- On Gözlü Köprü

On gözlü köprü

Dicle, Silvan, Mervani ve son olarak da On Gözlü Köprü olarak hafızalara kazınan bu ihtişamlı köprü, Diyarbakır’ın turistik tarihi noktaları arasında yer almaktadır. Diyarbakır hükümdarı Nizamüddevle Nasr tarafından 1065 yılında yaptırılan köprü , günümüze kadar sapasağlam gelmiş ve şehrin en önemli tarihi yapılarından biri olmuştur.

16- Devegeçidi Köprüsü

devegeçidi köprüsü

Ergani yolu üzerinde deve geçidi suyu üzerinde yer alan köprü, üzerinde yer alan kitabeye göre 1218 yılında Artuklu hükümdarı Melik Salih Mahmut tarafından yaptırılmış. Bazalt taşlardan inşa edilen köprünün toplamda 7 kemerli gözü bulunmaktadır. 119 metre uzunluğundaki köprüyü ziyaret ettikten sonra etrafında yer alan yeşillik alanda piknik yapabilir, fotoğraf çekilebilirsiniz.

Kaleler, Kapılar ve Surlar

17- Diyarbakır Surları

Diyarbakır Surları

Çin Seddi’nden sonra öne çıkan en uzun mimari yapıdır. Surun üzerindeki kitabeler, motifler ve kabartmalar medeniyetlerden kalan bir miras. 5 bin metre uzunluğa sahip olan Diyarbakır Surları, üstten kalkan balığı gibi görünmektedir. 4 kapıya sahip surlar, 82 burcu ile kentte mutlaka görülmesi gereken bir tarih hazine.

18- Mardin Kapı

mardin kapı

Diyarbakır sularının 4 kapısından biri olan Mardin kapısı, sanılanın aksine Mardin yerine Diyarbakır’da yer almaktadır. Mardin’de yetişen ağaçlarla yapılması sebebiyle özel bir kapı türü olan Mardin Kapısı, eski şehrin güneyinde bulunan tarihi bir yapı. Tellkapısı veya Tepekapısı olarak da anılan yapı geçirdiği onarım çalışmalarının ardından günümüzde yeniden ziyarete açılmış.

19- Urfa Kapı

urfa kapı

Rumkapı ve Halepkapısı olarak da bilinen Urfa Kapı, Diyarbakır surlarına ait dört ana kapıdan bir diğeri. Eski dönemde iki farklı girişe sahip kapının birinci girişi, başta çift başlı kartal sembolü olmak üzere pek çok hayvan başından esinlenerek çizilmiş çivilerle süslü.

İkinci giriş ise Bizanslılar döneminde Meryem Ana Kilisesi’ne doğrudan bağlantılı olan, rahip ve rahibeler tarafından sıklıkla kullanılan taş kemerli kapıdır. Ziyaret esnasında göreceğiniz üçüncü giriş ise çok sonradan yaptırılmış bir yapıdır.

20- Harput Kapı

dağ kapı

Kentin Harput’a açılan kapısı olması sebebiyle ‘’Harput Kapısı’’ olarak da bilinen Dağ Kapı,  surlara ait kapılardan bir diğeridir. Ancak 1932 yılında kent valisi tarafından kentin hava almasına engel görüldüğü için kapı burcu ve tek beden burcu arasındaki iki burç yıktırılmış.  Geriye ise bazı taş kalıntılar kalmış.

21- Ağil Asur Kalesi

Asur Kalesi

Asurluların tarihi mirasıdır. Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde bulunuyor. Fantastik bir görünüme sahip olan Asur Kalesi kayaların oyulmasıyla inşa edilmiştir. Kalenin kuzeyinde Asur kralları için yapılan bir mezarlık var.

22- Saray Kapı

saray kapı

Kentin buram buram tarih kokan sokaklarından birini süsleyen Saray Kapı, çeşitli restore çalışmalarından geçirilerek modernleştirilmiş ve harika bir görünüm kazanmıştır. Günümüzde kahvaltı mekanı olarak hizmet veren Saray Kapı, geçmişte hususi konut olarak kullanılmış. Otantik atmosferi ve estetik görüntüsüyle son dönemde Diyarbakır’ın sevilen mekanlarından biri.

23- Keçi Burcu

keçi burcu

Diyarbakır surlarında karşınıza çıkacak 7 bin yıllık mirasımız Keçi burcunun, Romalılar döneminde Mardinkapı semtinin doğusunda yontulan bir kayanın üzerine inşa edildiği biliniyor. Bu dönemden sonra yoğun tahribata uğrayan burç 1030 yılında Mervani Hükümdarı Ebu Nasır Ahmet tarafından yeniden inşa ettirilerek orijinalliğini kısmen de olsa kaybetmiş.

Günümüzde iki katlı forma sahip burcun alt katı 11 kemerli bir düzenlemeye sahip. Üst katında ise Kırklar Dağı, Ongözlü Köprü ve Hevsel Bahçesi’ni gözlemleyebileceğiniz nefis bir manzaraya ev sahipliği yapıyor.

24- Artuklu Sarayıartuklu sarayı

13. yüzyılda yaptırıldığı düşünülen Artuklu Sarayı, Anadolu Beyliklerinin var olduğu dönemde Artukoğullarından Nasirüddin Salih Bin Muhammet tarafından yaptırılmış. 16. Yüzyıla kadar pek çok amaçla kullanılan saray, zaman geçtikte toprak altına gömülmüş şimdiki Viran Tepe olarak bilinen yerde kazı çalışmalarıyla ortaya çıkartılmıştır. Saray kalıntılarının bir bölümü kazılar sonucu çıkartılsa da hala büyük bir bölümünün toprak altında gömülü olduğu biliniyor.

Türk mimarisinin ilk renkli taş ve cam küplerden oluşan mozaik süslemelerini de saray kalıntıları arasında görebilmeniz mümkün.

 

Diyarbakır’ın tarihi yerleri listemiz ek tavsiye gezi noktalarını aşağıda yer alan yorumlar kısmından bizlerle paylaşabilirsiniz.

3 YORUMLAR

DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN, YORUM YAZIN!

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.